Deze ruïne ziet er niet indrukwekkend uit. Gebouwd op 1070 meter hoogte, ver van de kust, verscholen in de diepten van de Castagniccia, waar de pioniers van de kerstening nog steeds botsten met de primitieve geloofsovertuigingen van de bergbewoners, was het tussen de 7e en de 16e eeuw niettemin een uniek religieus centrum op het eiland. De naam: San Petru d’Accia.
Ik heb het over een kathedraal; de enige, de unieke, gebouwd in het Corsicaanse gebergte in het jaar 596, op verzoek van Gregorius de Grote, die, zo vertelt Geneviève Moracchini-Mazel, wilde dat de bevolking in het binnenland “zou leren om noch hout, noch steen meer te aanbidden”.
Een piepklein en afgelegen kathedraal
Zijn religieuze uitstraling nam in 1133 toe toen paus Innocentius II, in een oordeel dat Salomo waardig was, de bisdommen op het eiland herschikte om ze gelijkelijk te verdelen tussen Pisa en Genua. Vanaf de 12e eeuw werd San Petru d’Accia dus een bisdom, het kleinste van het eiland met zijn twee parochies (Ampugnani en Rostino). Er verstreken vier eeuwen voordat een andere paus, Pius IV, die het grondgebied te klein en onvoldoende winstgevend achtte, besloot dat het moest worden toegevoegd aan het bisdom Mariana. Dat was in 1563.
Is de kathedraal van Accia armoedig en afgelegen? Haar bijzonderheid beperkt zich echter niet tot haar geografische ligging. Het gebouw heeft namelijk ook afmetingen die voor dit soort gebedshuizen uitzonderlijk klein zijn: 14 meter lang en ongeveer 8 meter breed. „Zo groot als een kapel – op de IGN-kaart staat ze trouwens ook zo vermeld”, zegt Laurent Ridel, redacteur van de website Décoder les églises et les châteaux. Als het gebouw niet zo vervallen was, zou het de kleinste kathedraal van Corsica zijn geweest… of zelfs van heel Frankrijk.
Maar er zijn nog andere problemen waardoor de ruïne van Accia geen aanspraak kan maken op het record. Met name omdat historici het oneens zijn over het oorspronkelijke bouwwerk: tussen Geneviève Moracchini-Mazel, die het dateert uit het einde van de 6e eeuw, en Roberto Coroneo, die uitgaat van een heropbouw rond de 12e eeuw, wordt het tijdsverschil steeds groter. Dat zaait twijfel.
Een wandeling van 30 minuten in de heuvels van de Castagniccia
Wat is dan die basiliek-kapel-kerk die we vandaag de dag in de gemeenten Quercitello en La Porta kunnen zien? “Het kleine oratorium op de Prato-pas, waarvan de apsis en een deel van de muren bewaard zijn gebleven, herinnert aan de oude kathedraal van Accia”, aldus de auteurs van de website Corse Romane, die er “een mooi voorbeeld van zien van de wil om de evangelisatie tot in de meest afgelegen uithoeken te brengen, op het kruispunt van muilezelpaden”.
Hoewel het moeilijk voor te stellen is dat bisschoppen de berg San Petrone beklommen om hun diensten te verrichten, is de wandeling in onze tijd veel toegankelijker. Rijd naar de Col du Prato, waar een pizzeria staat. Parkeer je auto en volg een goed bewegwijzerd pad gedurende ongeveer dertig minuten… En dan kom je eindelijk aan bij de kathedraal – of wat er nog van over is – de meest verbazingwekkende van Corsica.
